Peçenek ve Yuvalı katliamı: bir gecede 25 kişi

8 Temmuz 1987 gecesi Mardin'de iki köy silahlı baskına uğradı: Midyat'a bağlı Yuvalı köyünün Haraberk mezrası ve İdil'e bağlı Peçenek köyü. İki baskın aynı saatlerde ve aynı şekilde yapıldı. Sabah olduğunda iki köyde 25 kişi ölmüştü, bunların 16'sı çocuktu.

Ertesi gün Yuvalı'ya başsağlığına gelen bir minibüs yola bırakılmış bombaya çarptı ve 4 kişi daha öldü.

Baskınları PKK üstlendi ve bunu kendi gazetesi Serxwebûn'da duyurdu.

Tarih

8 Temmuz 1987 gecesi, saat 21.45 civarı

Yer

Yuvalı köyü Haraberk mezrası (Midyat, Mardin) ve Peçenek köyü (İdil; o tarihte Mardin'e, bugün Şırnak'a bağlı)

Hayatını kaybedenler

25 kişi, 16'sı çocuk. Ertesi gün yola konan bombayla 4 kişi daha.

Saldırgan

PKK. Örgüt baskınları yayın organı Serxwebûn'un Temmuz 1987 sayısında üstlendi.

İki köy haritada

İki köy arasında kuş uçuşu yaklaşık 17 kilometre var. Bundan 18 gün önce, 20 Haziran 1987'de, aynı bölgedeki Pınarcık köyünde 30 kişi öldürülmüştü.

O gece ne oldu?

1. 8 Temmuz 1987 21.45 civarı
   Yuvalı köyüne bağlı Haraberk mezrası. Asker kıyafeti giymiş yaklaşık 20 militan, Dağ ailesinin evine girer. Çocuklar uyumaktadır. Ailenin 9 ferdi öldürülür: 7 çocuk ve 2 kadın. Ev ve ahır ateşe verilir.
2. Aynı saatlerde Peçenek
   İkinci bir militan grubu Peçenek köyünü basar. Muhtarın ailesinden 11 kişi, komşu Özmen ailesinden 4 kişi ve bir köylü daha öldürülür. Toplam 16 kişi, 9'u çocuk. Muhtarın oğlu kaçmayı başarır ve jandarmaya haber verir.
3. 9 Temmuz 12.15 civarı
   Yuvalı'da cenazeler toprağa verilirken Midyat'tan başsağlığına gelen minibüs, köy çıkışına bırakılmış bombalı tuzağa çarpar. Bir kumaş satıcısı, minibüsün şoförü ve komşu Çatalan köyünün muhtarı dahil 4 kişi ölür, 15 kişi yaralanır. Yolda başka bombalar da bulunur.
4. 10 Temmuz
   Dönemin Başbakanı Turgut Özal bölgeye gelir. Cumhuriyet olayı “Yine katliam, yine PKK” başlığıyla duyurur.
5. 24 Temmuz
   Peçenek'e taziyeye giden SHP Genel Başkanı Erdal İnönü'nün yoluna bomba yerleştirilir. Bomba, İnönü gelmeden mayın arayıcılar tarafından bulunur. Bunu da örgütün kendi gazetesi yazıyor.

Ölenler

O gece öldürülen 25 kişinin adı ve yaşı aşağıda. Kırmızı yaşlar çocukları gösteriyor.

1987 basını Yuvalı'daki bazı çocukların yaşlarını farklı vermiştir; burada ailenin kayıtları esas alındı. Peçenek'teki adlar eski baskıdan okunduğu için yazımda farklılık olabilir.

Baskın dayısının evine yapılmış. Çocuklar uyurken öldürülmüş. Annesi onları kurtarmaya koşarken yolda vurulmuş.Rukiye Dağ'ın oğlu Mehmet Şirin Dağ'ın anlatımından, 2025Kaynak: Demirören Haber Ajansı, 8 Temmuz 2025 ↗

Örgüt ne yazdı?

PKK'nın yayın organı Serxwebûn, Temmuz 1987 sayısında bu iki baskını sahiplendi. Sayfanın başlığı: “İdil, Midyat ve Nusaybin'de Köy Korucularına Büyük Darbe.”

BİREBİR

“Baskında, her iki köyde bulunan 40'a yakın köy korucusu yakınları ile birlikte imha edildi.” Ertesi gün minibüse çarpan bomba için de “9 özel tim mensubu öldü” yazdılar. Sonraki sayılarda aynı baskını yine övünerek andılar: Ağustos 1987'de “31 çete ve yakını ölürken, 34 kişi de yaralandı” (Sayı 68, s. 3), Aralık 1987'de “40 çete ve yakını imha edildi” (Sayı 72, s. 3).

Yazdıkları ve kayıtlar

22 yıl sonra: “Bunu da bize mal etmişlerdi”

2009'da aynı gazete, örgüt lideri Abdullah Öcalan'ın sözlerini yayımladı. Bu kez Peçenek bir “çocuk, kadın katliamı” olarak anılıyor; ama sorumluluk, Öcalan'ın “PKK'ye sızdırılan” dediği Cemil Işık'a (Hogir) yükleniyor.

BİREBİR

BİREBİR

PKK, aynı olay için iki farklı şey söylüyor. 1987'de baskını “büyük darbe” diye sahipleniyor ve ölenleri köy korucuları ve yakınları olarak anıyor. 2009'da ölenlerin çocuk ve kadın olduğunu kabul ediyor, ama olayı örgüte yüklenmiş bir katliam olarak anlatıyor.

1987'deki sayfa da 2009'daki sayfalar da yukarıda, olduğu gibi duruyor.

Neler belirsiz?

Vikipedi'deki Haraberk maddesi Yuvalı'da ölenleri “8'i çocuk, 2'si kadın, toplam 9” diye veriyor; bu sayılar kendi içinde tutmuyor. Ailenin adlarla verdiği listede 7 çocuk ve 2 kadın var. Aynı madde, ertesi gün bombaya çarpan minibüste 3 kişinin öldüğünü ve 13 kişinin yaralandığını yazıyor. Bu yazıdaki 4 ölü ve 15 yaralı, olaydan sonra çıkan Cumhuriyet haberine dayanıyor.

Örgütün gazetesi de kendi içinde tutarlı değil. Aynı baskın için Temmuz 1987'de “40'a yakın”, Ağustos'ta “31”, Aralık'ta “40” ölü veriyor.

Kaynaklar

Olayı üç ayrı kaynaktan karşılaştırdık: örgütün kendi gazetesi, olaydan iki gün sonra çıkan gazete haberi ve ailelerin bugün yaptığı anma törenleri. Ölü sayıları ve yaşlar kaynaklar arasında küçük farklar gösteriyor; yaş ve ad farklarını ölenler listesinin altında belirttik.

• Serxwebûn, Sayı 67, Temmuz 1987, s. 3 · Sayı 68, Ağustos 1987, s. 3 · Sayı 72, Aralık 1987, s. 3
• Serxwebûn, Sayı 329, Mayıs 2009, s. 40 · Sayı 330, Haziran 2009, s. 50 ve 54
• Cumhuriyet, 10 Temmuz 1987, s. 6: “Yine katliam, yine PKK”
• Demirören Haber Ajansı, 8 Temmuz 2025: “Midyat'ta 38 yıl önce PKK'nın şehit ettiği 9 kişi dualarla anıldı”
• Vikipedi: Haraberk Mezrası Katliamı

Hazırlayan: PKK Gerçekleri · Yayın: 20 Ekim 2026 · Son güncelleme: 1 Kasım 2026